ခ်က္လက္မွတ္ျဖင့္ေငြထုတ္ရာတြင္ လိုက္နာရမည့္အခ်က္မ်ား

ခ်က္လက္မွတ္တြင္ပါရွိရမည့္ အခ်က္မ်ားမွာ-

၁။ ခ်က္လက္မွတ္၏ ေရွ႕ ဘက္တြင္ ဘဏ္ကရိုက္ႏွိပ္ထားေသာ (၁)ဘဏ္ခြဲတံဆိပ္၊ (၂)ေငြစာရင္းအမွတ္ ႏွင့္ ေက်ာဘက္တြင္ (၃) အခြန္ေဆာင္ျပီးတံဆိပ္ မပါရွိလ်ွင္ ဘဏ္ကထုတ္ေပးေသာ ခ်က္လက္မွတ္ဟု ယူဆမည္ မဟုတ္ပါ။ (ထို႔ေၾကာင့္ ခ်က္လက္မွတ္စာအုပ္ လက္ခံရရိွတိုင္း ခ်က္လက္မွတ္ တစ္ရြက္ခ်င္း၌ ေဖာ္ျပပါတံဆိပ္မ်ား ပါရွိ၊ မပါရွိ စစ္ေဆးရန္ ခ်က္လက္မွတ္စာအုပ္ပိုင္ရွင္ (Customer) ၌တာ၀န္ရွိပါသည္။ ထိုတံဆိပ္မ်ား မပါရွိပါက တင္ျပလာေသာ ခ်က္လက္မွတ္ကို ဘဏ္မ်ားက ေငြထုတ္ေပးရန္ျငင္းဆန္၍ ျငင္းပယ္ ခ်က္လက္မွတ္ (Returned Cheque) အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းခံရမည္ ျဖစ္ပါမည္။)

ခ်က္လက္မွတ္ပိုင္ရွင္ (Customer) ကာယကံရွင္ကိုယ္တိုင္ ျဖည့္စြက္ရမည့္ အခ်က္မ်ားမွာ-

၂။      ခ်က္လက္မွတ္၏ ေရွ႕ဘက္တြင္(၁)ရက္စြဲ ျဖည့္ရပါမည္။ ေငြထုတ္ယူမည့္ရက္ကို အနီးစပ္ဆံုးေဖာ္ျပ ရပါမည္။

၃။ ေငြသားထုတ္ေပးရမည့္သူေနရာ(၂)တြင္ ခ်က္လက္မွတ္ပိုင္ရွင္ျဖစ္ပါက “ကိုယ္တိုင္” ဟုလည္းေကာင္း၊ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ပါက “အမည္ႏွင့္ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရး ကဒ္အမွတ္” ကို လည္းေကာင္း၊ ခ်က္လက္မွတ္ ပိုင္ရွင္က ျပည့္စံုစြာျဖည့္သြင္းေပးရပါမည္။

၄။ ဘဏ္ကထုတ္ေပးရမည့္ေငြ ေလးေထာင့္အကြက္ရွည္ (၃) ရွိက်ပ္ေပါင္း----------၌ “က်ပ္ေပါင္း” ႏွင့္ ကပ္လ်ွက္ ထုတ္ယူမည့္ေငြကို ျမန္မာဘာသာ သို႔မဟုတ္ အဂၤလိပ္ဘာသာ “စာသားျဖင့္ ေရးသြင္းကာ” ေနာက္ဆံုး၌တိတိ (Only) ဟူေသာ စာလံုးထည့္ေပးပါရန္၊ ဤအကြက္၌ပါေသာ စာသားႏွင့္ ဂဏန္းအကြက္၌ ပါေသာ ထုတ္ယူမည့္ေငြပမာဏကို ခ်ိန္ကိုက္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာ- က်ပ္ေပါင္းတစ္သိန္းတိတိ ၊ ျဖစ္ႏိုင္သမွ် က်ပ္ေပါင္းႏွင့္ ကပ္လ်ွက္ေရးပါရန္၊ သို႔မွသာ မသမာသူက ထပ္မံျဖည့္စြက္ျခင္းေဘးမွ ကာကြယ္ျပီးျဖစ္ပါမည္။ သို႔မဟုတ္ပါက က်ပ္ေပါင္း   တစ္သိန္းတိတိ၊ “က်ပ္ေပါင္း” ႏွင့္ ထုတ္ယူလိုေသာေငြ က်ဲေနပါလွ်င္ မသမာသူက က်ဲေနေသာ ေနရာတြင္ လိုအပ္သလို ထပ္မံျဖည့္၍ ေငြလိမ္ထုတ္ႏိုင္ပါသည္။

၅။   ယင္းေလးေထာင့္ကြက္ရွည္၏ ညာဘက္ေလးေထာင့္ကြက္ကို (၄) ရွိ က်ပ္--------၌ “ က်ပ္” ႏွင့္ကပ္လွ်က္ ထုတ္ယူမည့္ေငြကို “ဂဏန္း” ျဖင့္ေရးသားကာ ေနာက္ဆံုး၌ ထပ္မံျဖည့္စြက္မရေအာင္ /- အမွတ္အသားကို ထည့္ေပးရပါမည္။ ဥပမာ က်ပ္ ၁၀၀,၀၀၀/- ျဖစ္ပါသည္။ တက္ႏုိင္သမွ် “က်ပ္” ႏွင့္ ကပ္လွ်က္ေရးပါရန္ ၊ သို႔မွသာ မသမာသူက ထပ္မံျဖည့္စြက္ျခင္းေဘးမွ ကာကြယ္ျပီးျဖစ္ပါမည္။ သို႔မဟုတ္ပါက က်ပ္ ၁၀၀,၀၀၀/- က်ပ္ႏွင့္ ထုတ္ယူလိုေသာေငြ က်ဲေနပါလွ်င္ မသမာသူက က်ဲေနေသာေနရာတြင္ လိုအပ္သလို ထပ္မံျဖည့္၍ ေငြလိမ္ထုတ္ယူႏုိင္ပါသည္။

၆။ ဤအမွတ္(၃)နင့္(၄)တို႔ကို ျဖည့္စြက္ရာ၌ခ်က္လက္မွတ္ပိုင္ရွင္ ကာယကံရွင္/တပ္မေတာ္အရာရွိကိုယ္တိုင္သာ ျဖည့္စြက္သင့္ပါ သည္။ ႏုိင္ငံရပ္ျခား/ ရပ္ေ၀းသြားေနပါက မိမိရရွိမည့္ (လစာ) ၀င္ေငြ၌ ေခ်းေငြ၊ အသက္အာမခံေငြ၊ အျခား မေမ်ွာ္လင့္ေသာ ျဖတ္ေငြတို႔ကို ခ်န္လွပ္၍ ထုတ္ယူမည့္ေငြကို အနီးစပ္ဆံုး ေထာင္ဂဏန္းျဖင့္ ျဖည့္သြင္းေပးရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ မိမိေငြစာရင္း၏ လက္က်န္ေငြကို မသိရွိပါက ကာယကံရွင္/ တပ္မေတာ္အရာရွိကိုယ္တိုင္ စာေရး၍ ဘဏ္ခြဲမန္ေနဂ်ာသို႔ ေတာင္းခံႏိုင္ပါသည္။ တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ေတာင္းခံျခင္းဟူသမွ်ကို ဘဏ္၏ ဒါရိုက္တာအဖြဲ႕က ျပန္ၾကားခြင့္(လံုး၀) ခြင့္မျပဳပါ။ ကာယကံရွင္/ တပ္မေတာ္အရာရွိကိုယ္တိုင္ လာေရာက္၍ နယ္ဘဏ္ခြဲမ်ား၌ လက္က်န္ေငြစာရင္းကို ေမးျမန္းလာပါလွ်င္ နယ္ဘဏ္ခြဲမန္ေနဂ်ာကိုယ္တိုင္ ကာယကံရွင္/ တပ္မေတာ္အရာရွိ၏ ေရွ႕ ေမွာက္တြင္ ရန္ကုန္ဘဏ္ခြဲမန္ေနဂ်ာထံ ေမးျမန္းအသိေပးရန္ ခြင့္ျပဳထားပါသည္။

၇။     အေရးၾကီးဆံုးမွာ ခ်က္လက္မွတ္၏အသက္ (၅) ခ်က္လက္မွတ္ပိုင္ရွင္ကိုယ္တိုင္၏ ထိုးျမဲလက္မွတ္ သည္ ဘဏ္၌ေပးထားေသာ ထိုးျမဲလက္မွတ္နမူနာႏွင့္ တူညီရပါမည္။ မတူညီပါက (Returned Cheque) ျဖစ္ပါမည္။ ဤလက္မွတ္သည္ ဘဏ္ကို “ ညႊန္ၾကားျခင္း၊ အမိန္႔ေပးျခင္း” ၏ အသက္ျဖစ္သည္။ ထိုးျမဲ လက္မွတ္ေရးထိုးရမည့္အျပင္ (တပ္မေတာ္အရာရွိမ်ားအတြက္) မိမိ၏ ျပန္တမ္း၀င္အမွတ္၊ အမည္ႏွင့္ရာထူး/အဆင့္ကိုလည္းေကာင္း၊ အျခား(Customer) မ်ားျဖစ္ပါမူအမည္၊ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ကဒ္အမွတ္ကိုလည္းေကာင္း ေဖာ္ျပရပါမည္။

၈။ အလားတူခ်က္လက္မွတ္၏ေက်ာဘက္တြင္ (၆) ခ်က္လက္မွတ္ပိုင္ရွင္၏ ထိုးျမဲလက္မွတ္ နမူနာတစ္ ခုႏွင့္ ေနရပ္လိပ္စာကို ေဖာ္ျပရပါမည္။ ေငြထုတ္ယူျပီးေသာအခါ ရရွိေၾကာင္း လက္မွတ္ေရးထိုးရပါမည္။ ကိုယ္စားလွယ္ျဖင့္ထုတ္ယူပါက ပိုင္ရွင္၏ လက္မွတ္ရွည္ႏွင့္ အမည္၊ ရာထူး/အဆင့္၊ ေနရပ္လိပ္စာအျပင္ (၇) ကိုယ္စားလွယ္၏လက္မွတ္၊ ကိုယ္ပိုင္အမွတ္ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ကဒ္အမွတ္၊ အမည္၊ ရာထူး/အဆင့္၊ ေနရပ္လိပ္စာကို ေဖာ္ျပရပါမည္။

 ၉။ သို႔ပါ၍ အထက္ပါခ်က္လက္မွတ္ပိုင္ရွင္က ျဖည့္သြင္းရမည့္အခ်က္မ်ား ျဖည့္သြင္းရန္က်န္ေနလွ်င္ ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ပါက ဘဏ္ခြဲမန္ေနဂ်ာက ေခၚယူျဖည့္သြင္းေစျပီး ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ပါက ခ်က္လက္မွတ္ပိုင္ရွင္မွ လိုအပ္သည္မ်ား ျဖည့္သြင္းေစရန္ ထိုခ်က္လက္မွတ္ကို ျငင္းပယ္ခ်က္လက္မွတ္ (Returned Cheque) အျဖစ္သတ္မွတ္၍ ထိုခ်က္လက္မွတ္ တင္ျပလာသူ အား ျပန္လည္ေပးအပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပး အပ္ပါသည္။

                                                                                                                                                အုပ္ခ်ဳပ္မွဳဒါရိုက္တာ

English